Özel gereksinimli çocuklarda görülen hareket gelişimi gecikmeleri ve koordinasyon geliştirmede ki farklı hareket stratejileri kas-iskelet sisteminde istenmeyen durumları da beraberinde getirmektedir.

Bu istenmeyen durumlar içerisinde sıkça karşılaştığımız ve en ürkütücü diyaloglara sebebiyet vereni ‘KALÇA ÇIKIĞI’dır.

Eğer çocuk, serebral palsi gibi, hipotoni gibi, farklı genetik sendromlar gibi hareket sistemi sorunlarına sahip özel ve ciddi bir tanı grubu içerisinde ise kalça çıkığı tanılaması değelendirme açısından form değiştirir.

Kalça çıkığına tek başına bir problemmiş gibi yaklaşıp tedavi protokollerinizi hemen işleme alamazsınız.

Fakat !

Yaşanan kalça çıkığı;

• ağrıya, 
• bacaklarda renk ve ısı farkına, 
• hareket kısıtlılığına, 
• fonksiyon kaybına, 
• yaşam kalitesi düşüklüğüne neden oluyorsa o zaman erken müdahale kaçınılmazdır.

Bu gibi bir duruma ise özel gereksinimli çocukların hareket problemlerinde daha az rastlanır.

Buna rağmen, kalça çıkığı ameliyatları günümüzde oldukça sık karşılaştığımız bir çözüm başvurusu haline gelmiştir !!!

Bu probleme karşı geliştirilen tavır;

• hareket sistemi içinde ki en büyük problem imajı, 
• genel hareket iyileşmesinin durumu buna bağlıymış gibi sunulan gelecek senaryoları, 
• gecikmekten ve çocuğuna eksik bir müdahalede bulunmaktan korkan sosyolojik aile algısı ve
• mucizevari umutlar taşıyan insanlık halleri buluşmasında alınan hızlı ameliyat kararları olmaktadır.

Kararların büyük çoğunluğunun sonucunda ise ciddi hareket sistemi kayıpları  vardır.

Özel gereksinimli dünyanın hareket problemlerini sadece güçsüzlükten ya da gelişim gecikmelerinden ibaret sanmak bu süreçlere müdahalede çok aciz bir tavır olarak kalır. 

Hareket sistemi problemleri sadece bir gelişim eksikliği değil aynı zamanda alışılmışın dışında bir hareket stratejisi olarakta karşımızda durur.

Çocukların hareket formülleri oldukça hassas bir dengeye sahip. Hareket kazanmak çok uzun ve meşakkatli bir yolculuk gerektirirken hareket kaybı çok hızlı olmaktadır.

Kalça çıkığı ameliyatları bu hassas hareket sistemleri için oldukça zorlu bir müdahaledir.

Ameliyatın arkasından gelen

• ağrı, 
• uzun istirahat dönemi,
• istirahat sürecinde bacakların açık şekilde ki dinlenme pozisyonu, 
• kalça açılarında ki hareket kaybı, 
• kemik yoğunluğu azlığına bağlı kırık oluşma riski,
• kas gücü kaybı,
• çocuğun hareket pratiğinde ki zaman kaybı, 
• duygusal demoralizasyon, 
• oluşan duysal hassasiyetler, 
• hareketin ağrı ile kodlanması ve gelişen hareket önyargısı, 
• bu dönemde oluşacak yapay motivasyon amaçlı aşırı ekran süresi,
• çocuğun ebeveyn tarafından rahat kucaklanamayacak olması ve daha onlarca dezavantajlı neden çocukların hareket sisteminde çöküşe neden olmaktadır.

Hareket sisteminde ki en önemli hedef ‘KAYBETMEMEKTİR’.

Herkes gelişimin ilk yıllarında hareket kazanımına o kadar odaklı ki; devamlı ve devamlı kazanım idealizmleri hareket kaybı yaşanabileceğine dair dikkati uzaklaştırmaktadır.

Oysa ki rehabilitasyon hedeflerinin ana prensiplerinde koruyuculuk vardır. Bu koruyuculuk ilkesi yerle bir edilip her şeyi denemeye açık hale getiren danışıklı sistem çocukların kaliteli yaşam hakkına cephe almaktadır.

Çocukların yaşam kaliteleri için cılız ve sürdürülebilirliği zayıf girişimlerin yanında hareket sistemi tamirciliği için büyük balolar düzenlenmekte.

Kalça çıkığı müdahaleleri gereklilik sınırlarını günümüzde çok fazla genişletmiştir.

Ailelere ve uzmanlara karar aşamasında daha sakin ve analizci olmalarını tavsiye ediyorum.

Hareket becerilerinde ki yoksunluk nedeni ile, çocukların hareket sistemleri eklem açılarında elbette sınırları koruyamıyor fakat bu onların sisteminde ana problem değildir.

Hareket gelişimleri için engelleyici bir unsur değildir.

Kalça eklemini yerine vidalayınca sistem mükemmel işlemeye başlamayacak. 

Bu nedenle korkmayın ! Geç kalmıyorsunuz, kaybetmiyorsunuz.

Çocukların gelişimsel koordinasyonları üzerinde ve ergonomik hayat planlamalarınız üzerinde çalışmaya devam edin.

Dikkatinizin ailenizin hayat kalitesinden uzaklaştırılmasına izin vermeyin !

İlkay Çolapkulu

Fzt, BSN Kurucusu